Γόρτυνος Ιερεμίας: “Ο Άγιος Παΐσιος ως ομολογητής της Ορθόδοξης Πίστης».

1. Σήμερα, ἀδελφοί μου χριστιανοί, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τόν ὅσιο Παΐσιο τόν ἁγιορείτη, πού τώρα τελευταῖα ἀνακηρύχθηκε ἐπίσημα ἅγιος ἀπό τό Οἰκουμενικό μας Πατριαρχεῖο. Σᾶς παρακαλῶ, ἀδελφοί, νά ἀποκτήσετε καί νά διαβάσετε σιγά-σιγά τούς πέντε τόμους πού ἐπιγράφονται «Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου λόγοι». Εἶναι τό καλύτερο πνευματικό ἀνάγνωσμα οἱ τόμοι αὐτοί γιά τήν πνευματική μας πρόοδο. Εἶναι τό Γεροντικό τῆς συγχρόνου ἐποχῆς μας.

2. Ἀξιώθηκα νά γνωρίσω τόν ἅγιον αὐτόν πατέρα τῆς ἐποχῆς μας καί συνεζήτησα μαζί του δυό φορές. Πολύ ὠφελήθηκα ἀπό τίς ἅγιες συμβουλές του. Μέ τήν προσευχή καί τόν ἀσκητικό του βίο καθαρίστηκε ἡ καρδιά του καί ἔγινε κατοικητήριο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Σ᾽ αὐτόν τόν ἀγράμματο Μοναχό τοῦ δόθηκε τό χάρισμα τῆς θεολογίας καί ἀκόμη τοῦ δόθηκε καί τό προορατικό χάρισμα. Ἀλλά τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀγαπητοί μου, δίδονται ὅταν ὑπάρχει ὀρθή πίστη. Ὁ ὅσιος πατήρ Παΐσιος, ὅπως ὅλοι οἱ ἅγιοι Μοναχοί, μαζί μέ τόν ἀγώνα του γιά τόν καθαρμό τῆς καρδιᾶς του, εἶχε τήν ἀγωνία γιά τήν διαφύλαξη τῆς ὀρθόδοξης πίστης καί ἐκφραζόταν μάλιστα δυναμικά καί ἀγωνιζόταν γι᾽ αὐτό. Ἔτσι τό διαβάζουμε στά πολλά βιβλία, πού γράφουν τό συναξάριό του καί τήν διδασκαλία του. Στρεφόταν ἰδιαίτερα ἐναντίον τοῦ παπισμοῦ καί τοῦ οἰκουμενισμοῦ· ἐναντίον αὐτῶν τῶν δύο ἀπό τά ὁποῖα κινδυνεύουν οἱ χριστιανοί μας σήμερα, χωρίς μάλιστα νά γνωρίζουν τόν κίνδυνο τῶν αἱρέσεων αὐτῶν, γιατί δέν τούς τόν λέμε.

3. Μή ἔχοντες τόν χρόνο νά ποῦμε πολλά, λέγουμε ἐδῶ μόνο αὐτά τά λίγα. Ὁ ἅγιος Γέροντας Παΐσιος, τότε πού ὁ Πατριάρχης Ἀθηναγόρας ἔκανε ἐκεῖνα τά τολμηρά καί βάσφημα κατά τῆς Ὀρθόδοξης πίστη μας κινήματά του, καί προσέγγισε τούς αἱρετικούς παπικούς σάν νά ἦταν καί αὐτοί ὀρθόδοξοι, ὁ πατήρ Παΐσιος, λέγω, ἁπλός μονοχός αὐτός, ἔγραψε ἐπιστολή, στήν ὁποία χύνει τόν πόνο του γιά τό παραστράτημα αὐτό τοῦ Πατριάρχου. Σ᾽ αὐτήν τήν ἐπιστολή, πού ὑπάρχει μέχρι σήμερα, γράφει: «Ἔφθασαν – λέγει – μέχρι τό ἐρημητήριό μου θλιβερές εἰδήσεις διά τήν Ἁγίαν Ὀρθοδοξίαν μας. Ἐπόνεσα πολύ διά τήν γραμμήν καί κοσμικήν ἀγάπην, δυστυχῶς, τοῦ πατέρα μας κ. Ἀθηναγόρα». Καί παρακάτω στήν ἐπιστολή του γράφει ὁ ἅγιος πατέρας γιά τόν Πατριάρχη: «Ἀγάπησε μίαν ἄλλην γυναίκα μοντέρνα, πού λέγεται παπική ἐκκλησία, διότι ἡ Ὀρθόδοξη Μητέρα μας δέν τοῦ κάμνει καμμίαν ἐντύπωσι, ἐπειδή εἶναι πολύ σεμνή». Καί γιά τίς ἐνέργειες αὐτές τοῦ τότε Πατριάρχου Ἀθηναγόρα γράφει στήν συνέχεια ὁ ἅγιος Παΐσιος: «Τό ἀποτέλεσμα ἦταν νά ἀναπαύσῃ (ὁ Πατριάρχης) μέν ὅλα τά κοσμικά παιδιά, πού ἀγαποῦν τόν κόσμον καί ἔχουν τήν κοσμικήν αὐτήν ἀγάπην, νά κατασκανδαλίσῃ ὅμως ὅλους ἐμᾶς, τά τέκνα τῆς Ὀρθοδοξίας, μικρά καί μεγάλα, πού ἔχουν φόβο Θεοῦ». Γιά τούς φιλενωτικούς, γι᾽ αὐτούς, δηλαδή, πού θέλουν καί ἀγωνίζονται γιά τήν ἕνωσή μας μέ τόν Πάπα, λέγει ὁ ἅγιος πατήρ Παΐσιος: «Μετά λύπης μου, ἀπό ὅσους φιλενωτικούς ἔχω γνωρίσει, δέν εἶδα νά ἔχουν οὔτε ψίχα πνευματική οὔτε φλοιό».

«Ἄς γνωρίζουμε – λέγει στήν συνέχεια ὁ ἅγιος Γέροντας Παΐσιος – ὅτι ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία μας δέν ἔχει καμμία ἔλλειψιν. Ἡ μόνη ἔλλειψις πού παρουσιάζεται εἶναι ἡ ἔλλειψις σοβαρῶν Ἱεραρχῶν καί Ποιμένων μέ πατερικές ἀρχές. Εἶναι ὀλίγοι οἱ ἐκλεκτοί, ὅμως δέν εἶναι ἀνησυχητικόν. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καί Αὐτός τήν κυβερνάει. Δέν εἶναι Ναός, πού κτίζεται ἀπό πέτρες, ἄμμο καί ἀσβέστη ἀπό εὐσεβεῖς καί καταστρέφεται μέ φωτιά βαρβάρων, ἀλλά εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός “καί ὁ πεσών ἐπί τόν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται, εφ᾽ ὅν δ᾽ ἄν πέσῃ λικμήσει αὐτόν” (Ματθ. κα´ 44-45). Ὁ Κύριος, ὅταν θά πρέπῃ, θά παρουσιάσῃ τούς Μάρκους τούς Εὐγενικούς καί τούς Γρηγορίους Παλαμᾶδες, διά νά συγκεντρώσουν ὅλα τά κατασκανδαλισμένα ἀδέλφια μας, διά νά ὁμολογήσουν τήν Ὀρθόδοξον Πίστιν, νά στερεώσουν τήν Παράδοσιν καί νά δώσουν χαράν μεγάλην εἰς τήν Μητέρα μας».

4. Συνήθως, ἀγαπητοί μου χριστιανοί, παρουσιάζουν τόν ἅγιο Παΐσιο ὡς παρήγορο τῶν θλιβομένων ψυχῶν καί πνευματικό διδάσκαλο, ἀλλά παραλείπουν πολλοί, ἴσως καί ἐπίτηδες, νά παρουσιάσουν τόν ἅγιο Γέροντα  ὡς ὁμολογητή καί ἀγωνιστή τῆς Ὀρθόδοξης πίστης μας, χωρίς τήν ὁποία δέν μπορεῖ νά ὑπάρξει ἁγιότητα.

Ἄς ἔχουμε τήν εὐχή τοῦ ἁγίου πατρός Παϊσίου, πού ἑορτάζουμε σήμερα, καί ἄς γίνουμε καλοί μαθητές τῆς ἱερᾶς Του διδαχῆς καί μιμητές, ὅσον τό δυνατόν, τῆς ἁγίας ζωῆς του.

Μέ πολλές εὐχές, † Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας

Eρμηνεία Παλαιάς Διαθήκης Μητρ. Γόρτυνος (Μέρος 16)

           IEΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ

Δημητσάνα, Δευτέρα 15 Ἰουνίου 2015

ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΧΕΙΕΣ

(Ἡ ἑρμηνεία παρά τήν συντομία της καί τήν ἁπλότητά της εἶναι ἐπιστημονική)

Ἡ ἐργασία αὐτή προσφέρεται στούς ἀναγνῶστες σέ συνέχειες ἑκάστη Δευτέρα καί Παρασκευή διά ἐξεύρεση λαθῶν ἐκ μέρους τους καί ἐνημέρωσή μας πρός διόρθωση, πρίν ἀπό τήν τελική δημοσίευση τοῦ ἔργου.

Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΣΑΪΑΣ

Πρώτη ἐπέμβαση τοῦ Ἡσαΐου (7,1-9)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ἡ ἐδῶ περικοπή μᾶς ὁμιλεῖ γιά τόν λεγόμενο «Συροεφραϊμικό» πόλεμο κατά τοῦ βασιλείου τοῦ Ἰούδα (βλ. Δ´ Βασ. 16,5 ἑξ.). Ὁ βασιλεύς, δηλαδή, τῆς Συρίας (Ἀράμ) Ραασών συνεμάχησε μέ τόν βασιλέα τοῦ βορειο-ἰσραηλιτικοῦ βασιλείου (Ἐφραίμ) Φακεέ καί ἐπιτέθηκαν ἐναντίον τοῦ βασιλείου τοῦ Ἰούδα (734/733 π.Χ.), γιατί ὁ βασιλεύς του Ἄχαζ δέν δέχτηκε νά συμμαχήσει μαζί τους στήν ἐκστρατεία τους ἐναντίον τῶν Ἀσσυρίων. Κατά τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ ὁ προφήτης Ἡσαΐας συναντᾶ τόν Ἄχαζ, γιά νά τοῦ πεῖ νά μή φοβᾶται καί νά μή δειλιάζει ἀπό τήν ἀπειλή τῶν δύο ἐχθρικῶν στρατῶν, «τῶν δύο τούτων καπνιζόντων δαυλῶν» (στίχ. 4). Μέ τήν ἐπέμβασή του αὐτή ὁ προφήτης θέλει νά ἀποτρέψει τόν βασιλέα Ἄχαζ ἀπό τό νά συμμαχήσει μέ τούς Ἀσσυρίους, γιά νά ἀποφύγει τάχα τόν κίνδυνο στόν ὁποῖον βρίσκεται, γιατί αὐτό θά ἐσήμαινε ὅτι ἡ Ἰουδαία θά ἔχανε τήν θρησκευτική καί πολιτική της ἀνεξαρτησία. Ὁ Ἡσαΐας σέ ἐκείνη τήν δύσκολη στιγμή γιά τό ἔθνος του συνιστοῦσε τήν πίστη στόν Θεό, διακηρύσσοντας τό ἀθάνατο ἀξίωμά του: «Ἐάν δέν πιστεύσετε, δέν θά σταθεῖτε (ὡς ἔθνος)» (στίχ. 9)!

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς, τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

7,1Καί συνέβηκε κατά τίς ἡμέρες τοῦ Ἄχαζ, τοῦ υἱοῦ τοῦ Ἰωάθαμ, τοῦ υἱοῦ τοῦ Ὀζίου τοῦ βασιλέως τοῦ Ἰούδα, ἀνέβηκαν ὁ Ρασείν, ὁ βασιλεύς τῶν Ἀραμαίων, καί ὁ Φακεέ, ὁ υἱός τοῦ Ρομελίου, βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ, κατά τῆς Ἱερουσαλήμ, γιά νά πολεμήσουν ἐναντίον της, ἀλλά δέν μπόρεσαν νά τήν πολιορκήσουν. 2Καί ἀναγγέλθηκε στόν οἶκο Δαυΐδ, ὅτι συμμάχησαν οἱ Ἀραμαῖοι μέ τούς Ἰσραηλῖτες·καί ταράχθηκε ἡ καρδιά τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, ὅπως ταράσσονται τά δέντρα τοῦ δάσους ἀπό τόν ἄνεμο.

3Τότε εἶπε ὁ Κύριος στόν Ἡσαΐα: «Ἔβγα νά συναντήσεις τόν Ἄχαζ, ἐσύ καί ὁ υἱός σου Ἰασούβ – δηλαδή τό «κατάλειμμα (θά ἐπιστρέψει)» – κοντά στήν δεξαμενή τοῦ ἐπάνω δρόμου τοῦ ἀγροῦ τοῦ λευκαντοῦα 4καί νά πεῖς σ᾽ αὐτόν: Φρόντισε νά ἡσυχάσεις καί μή φοβᾶσαι! Ἄς μή δειλιάσει ἡ ψυχή σου ἀπό τά δύο αὐτά καπνίζοντα δαυλιά· γιατί καί ὅταν ἐκσπάσει ἡ ὀργή τοῦ θυμοῦ μου, πάλι θά σᾶς θεραπεύσω.β 5Ἐπειδή οἱ Ἀραμαῖοι καί ὁ υἱός τοῦ Ρομελίου σκέφθηκαν κακά ἐναντίον σου λέγοντες, 6«ἄς ἀνεβοῦμε κατά τοῦ Ἰούδα, γιά νά συζητήσουμε μαζί του καί νά τόν παρασύρουμε πρός τό μέρος μαςγ καί νά ἐγκαταστήσουμε σ᾽ αὐτούς βασιλέα τόν υἱό τοῦ Ταβεήλ»,

7(Γι᾽ αὐτό) τά ἑξῆς λέγει ὁ Κύριος Σαβαώθ:

«Δέν θά πετύχει τό σχέδιο (τους) αὐτό

καί δέν θά πραγματοποιηθεῖ!

8Γιατί ἡ κεφαλή τῶν Ἀραμαίων

εἶναι ἡ Δαμασκός

καί ἡ κεφαλή τῆς Δαμασκοῦ

εἶναι ὁ Ρασείν

– ἀλλά ἀκόμη ἑξήντα καί πέντε ἔτη

καί θά ἐρημωθεῖ ἡ βασιλεία τοῦ Ἐφραίμ

καί δέν θά ὑπάρχει πλέον λαός.

9Καί ἡ κεφαλή τοῦ Ἐφραίμ

εἶναι ἡ Σαμάρεια

καί ἡ κεφαλή τῆς Σαμάρειας

εἶναι ὁ υἱός τοῦ Ρομελίου.

Καί ἐάν δέν πιστεύσετε

δέν θά τό ἐνοήσετε.δ

α. Οἱ Ο´ παραφράζουν ἐδῶ συντέμνοντες τό Ἑβρ. τό ὁποῖο λέγει: «Παρά τόν ὑδραγωγό τῆς ἄνω λίμνης, κατά τόν δρόμο τοῦ ἀγροῦ τοῦ λευκαντοῦ».

β. Στό Ἑβρ. τό β´ ἡμιστίχ. εἶναι ἐπεξηγηματικό τοῦ πρώτου καί λέγει: «…Πρό τῆς φοβερᾶς ὀργῆς τοῦ Ρασείν καί τῆς Συρίας καί τοῦ υἱοῦ τοῦ Ρομελίου».

γ. Κατά λέξη στό Ἑβρ.: «Θά τούς καταβάλουμε», «θά τούς κάνουμε μία ρωγμή».

δ. «Ἐάν δέν πιστεύσετε δέν θά σταθεῖτε», ἔχει καλύτερα τό Ἑβρ.

(Σύντομα ἑρμηνευτικά σχόλια τῆς περικοπῆς)

7,1. Ἀνέβη Ρασείμ… ἐπί Ἰερουσαλήμ. Πρόκειται γιά τόν Συροεφραιμικό πόλεμο (βλ. Δ´ Βασ. 16,1-20), τό 734-733 π.Χ. Ὁ στίχ. αὐτός συνοψίζει μέ λίγα λόγια τήν κατάσταση στήν ὁποία ἀναφέρονται οἱ προφητεῖες τῶν κεφ. 7 καί 8. Ὁ βασιλεύς τοῦ Ἰούδα Ἄχαζ τρομαγμένος ἀπό τόν φόβο ὅτι οἱ δύο σύμμαχοι βασιλεῖς τῆς Συρίας (Ἀράμ) καί τοῦ βορειο-ἰσραηλιτικοῦ βασιλείου (Ἐφραίμ) βαδίζουν κατά τῆς πρωτεύουσάς του, ἐπειδή αὐτός δέν θέλησε νά συμμαχήσει μαζί τους στήν ἐκστρατεία τους κατά τῶν Ἀσσυρίων, σκέφθηκε νά καλέσει γιά βοήθεια τόν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων πληρώνοντας βέβαια σ᾽ αὐτόν ἕνα βαρύ φόρο ὑποτελείας καί ἀναγνωρίζοντας τήν κυριαρχία του (Δ´ Βασ. κεφ. 16). Παρά τήν ἀντίθετη παραίνεση τοῦ Ἡσαΐου, ὁ Ἄχαζ τελικά ζήτησε τήν βοήθεια τοῦ Τιγλάθ Πιλεσσάρ, ὁ ὁποῖος ἐπετέθηκε κατά τῆς Δαμασκοῦ καί τῆς Σαμάρειας, ἀλλά κατέστησε ὑποτελῆ τόν Ἰούδα. Ὁ Ἄχαζ ἄνοιξε στήν Ἀσσυρία τήν πύλη τῆς χώρας του, βλ. Δ´ Βασ. 16,5-16. 7,2. Ἀπειλεῖται ἡ συνέχεια τῆς δαυιτικῆς μοναρχίας (βλ. στίχ. 6). 7,3. Ἰασούβ. Ἑβρ. «Γιασούβ». Εἶναι ὄνομα προφητικό, βλ. σχόλ. εἰς 1,26, πού σημαίνει «ἕνα ὑπόλοιπο θά ἐπιστρέψει», δηλαδή, θά πιστεύσει στόν Γιαχβέ καί ἔτσι θά ἐκφύγει τήν καταστροφή, βλ. σχόλ. εἰς 4,2.3. Τό ὄνομα «Ἰασούβ» εἶναι καί ἀπειλητικό καί ἐλπιδοφόρο: Ἡ συμφορά θά ἔλθει, ἀλλά θά διασωθεῖ ἀπό αὐτή ἕνα μικρό ὑπόλοιπο. Ἔτσι ὁ υἱός τοῦ Ἡσαΐου εἶναι μία συμβολική διαβεβαίωση τοῦ Κυρίου ὅτι θά θεραπεύσει καί θά σώσει ἕνα ὑπόλοιπο. Ἡ ὑπόσχεση τοῦ Θεοῦ στόν Δαυίδ (βλ. Β´ Βασ. 7,8-16) θά ἐκπληρωθεῖ στό ὑπόλοιπο (10,20-23). – Τήν κολυμβήθρα τῆς ἄνω ὁδοῦ… Εἶναι δεξαμηνή νοτίως τῆς κολυμβήθρας τοῦ Σιλωάμ. 7,4. Δύο ξύλων τῶν δαυλῶν τῶν καπνιζομένων. Εἶναι περιφρονητική ἔκφραση γιά τούς βασιλεῖς τοῦ Ἰσραήλ καί τῆς Συρίας καί θέλει νά δηλώσει ὅτι ἡ ζημιά τους δέν θά εἶναι μόνιμη. 7,6. Τόν υἱόν Ταβεήλ. Τόν ὑποθέτουν ὡς ἕνα Ἀραμαῖο τῆς αὐλῆς τῆς Δαμασκοῦ. Ζήτησαν ὅμως ἄλλοι στόν «υἱό τοῦ Ταβεήλ» νά δοῦν ἕνα ἡγεμόνα τῆς Ἰουδαίας, τοῦ ὁποίου ἡ μητέρα θά καταγόταν ἀπό τήν Tabeel (μία περιοχή τῆς βορείου Ὑπεριορδανείας). Τό ὄνομα ὡς ἀραμαϊκό, «ταβ-ιλού», σημαίνει «καλός ὁ θεός», ἀλλά τό Μασωριτικό ἐνέγνωσε «ταβε᾽άλ», δηλαδή, ἀνάξιος. 7,8.9. Δύσκολο κείμενο. Μερικοί προτείνουν τήν μεταφορά τοῦ 8β μετά τό 9α καί τά 65 ἔτη νά διορθωθοῦν σέ 5 ἤ 6 ἔτη (πράγματι, ἡ Σαμάρεια θά πέσει τό 722). Ὅπως παρουσιάζεται τό κείμενο, ὑποθέτει μία σιωπηρή σύγκριση μεταξύ Ἰουδαίας, τῆς ὁποίας ἡ πρωτεύουσα εἶναι ἡ Ἰερουσαλήμ, πού ἀληθινή «κεφαλή» της εἶναι ὁ Γιαχβέ, καί τῶν ἐχθρῶν της, οἱ ὁποῖοι δέν ἔχουν τά ἴδια δικαιώματα. Ἐκτός αὐτοῦ ὁ προφήτης Ἡσαΐας ἀναγγέλλει τήν ἐξαφάνιση τοῦ βασιλείου τοῦ Βορρᾶ, ἀλλά θέτει ὡς ὅρο μιά ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στόν Θεό, ἐμπιστοσύνη πού στηρίζεται στήν θεία ἐκλογή. Αὐτή ἡ ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στόν Θεό, πού ἐγγυᾶται τήν σωτηρία (βλ. Ἡσ. 28,16), ἀποκλείει τήν προσφυγή σέ ἄλλη βοήθεια, εἴτε τῶν ἀνθρώπων, εἴτε, πολύ περισσότερο, σέ βοήθεια τῶν ψεύτικων θεῶν, βλ. 30,15. Ἱερ. 17,5. Ψαλμ. 51,9. – Ἐάν μή πιστεύσητε, οὐδέ μή συνιῆτε. Στό πρωτότυπο κείμενο ἡ πρόταση παρουσιάζει ἕνα λογοπαίγνιο, λέξεως καί ρήματος («τα᾽αμίνου», «τε᾽αμένου») προερχομένων ἀπό τήν ἑβραϊκή ρίζα ᾽μν, ἡ ὁποία σημαίνει «βεβαιώνω», «στερεώνω», πιστεύω.

Δεύτερη παρέμβαση: Τό σημεῖο τοῦ Ἐμμανουήλ (7,10-17)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ὁ προφήτης προσπαθώντας νά βοηθήσει τόν βασιλέα στήν ἐμπιστοσύνη του πρός τόν Θεό, τόν προσκαλεῖ νά ζητήσει ἀπ᾽ Αὐτόν ἕνα «σημεῖον», ἕνα θαῦμα, ὅσο μεγάλο καί καταπληκτικό θέλει αὐτός νά εἶναι τό «σημεῖον» αὐτό (στίχ. 11). Ἀλλά ὁ βασιλεύς, ἐμφορούμενος ἀπό κοσμικά καί ὑλιστικά φρονήματα, ὑποκρίνεται εὐσέβεια καί λέγει ὅτι δέν θέλει νά πειράσει τόν Θεό μέ τό νά ζητήσει «σημεῖον» ἀπό Αὐτόν (στίχ. 12). Ὁ προφήτης, μετά τήν ἀποτυχία καί τῆς δευτέρας του ἀπόπειρας νά συνετίσει τόν βασιλέα Ἄχαζ, ἀπευθύνεται τέλος πρός αὐτόν καί πρός ὅλον τόν οἶκον Δαυΐδ καί τούς ἐλέγχει γιά τήν ἀπιστία τους (στίχ. 13). Ἔτσι ἐπέρχεται τελεία ρήξη μεταξύ βασιλέως καί προφήτου.

Ἀλλά, ἐάν ἔτσι ὁ βασιλεύς ἀπέρριψε τό θαῦμα, ὁ προφήτης ὅμως, γιά νά ἀποδείξει τήν ἀλήθεια τῆς πίστεως στήν παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ, διατυπώνει τό μεγαλύτερο θαῦμα τῆς ἱστορίας, τήν γέννηση ἀπό τήν Παρθένο τοῦ Ἐμμανουήλ, διά τοῦ ὁποίου οἱ πιστεύσαντες σ᾽ Αὐτόν θά σωθοῦν (στίχ. 14 ἑξ.). Στήν συνέχεια δέ ὁ προφήτης Ἡσαΐας μᾶς λέγει καί γιά τό θαυμαστό Πρόσωπο τοῦ Ἐμμανουήλ καί γιά τό προσεχές μέλλον τοῦ ἔθνους (στίχ. 15 ἑξ.). Ὁ Ἐμμανουήλ εἶναι Θεός, πράγμα τό ὁποῖο ὑποδηλώθηκε μέ τήν παρθενική σύλληψή Του (στίχ. 14) καί ὑποδηλώνεται πάλι τώρα ἀπό τόν προφήτη, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ γιά τήν εὐθυκρισία τοῦ Ἐμμανουήλ καί τό ἀναμάρτητο αὐτοῦ (στίχ. 15.16α), ἀκόμη δέ καί μέ τήν διατροφή του, ἡ ὁποία θά εἶναι θεία, «βούτυρον καί μέλι φάγεται» (στίχ. 15), γιατί ἡ τροφή αὐτή καί στούς Βαβυλωνίους καί στούς Ἕλληνες ἀπό παλαιά συνδέεται μέ τούς θεούς. Ὁ βέβαιος ἐρχομός τοῦ Ἐμμανουήλ ἐγγυᾶται τήν ἀπαλλαγή τῆς χώρας ἀπό τήν ἐπιδρομή τῶν ἐχθρῶν (στίχ. 16β).

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς, τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

7,10Καί ὁ Κύριος συνέχισε νά ὁμιλεῖ στόν Ἄχαζ καί τοῦ εἶπε:

11«Ζήτησε γιά τόν ἑαυτό σου

ἀπό τόν Κύριο τόν Θεό σου

ἕνα σημεῖο,

(σημεῖο) εἴτε στό βάθος (τῆς γῆς)

εἴτε στό ὕψος (τοῦ οὐρανοῦ)».

12Ἀλλά ὁ Ἄχαζ ἀποκρίθηκε:
«Δέν θά ζητήσω, γιά νά μή δοκιμάσω τόν Κύριο».
13Τότε εἶπε (ὁ Ἡσαΐας):

«Ἀκοῦστε, λοιπόν,

ὦ οἶκος τοῦ Δαυίδ!

Σᾶς εἶναι πολύ λίγο

νά καταπονεῖτε ἀνθρώπους,

ὥστε θέλετε

νά καταπονήσετε καί τόν Θεό;

14Γι᾽ αὐτό θά σᾶς δώσει

αὐτός ὁ Κύριος σημεῖο:

Ἰδού ἡ Παρθένος

θά συλλάβει καί θά γεννήσει υἱό

καί θά τόν ὀνομάσει “Ἐμμανουήλ”.

15Βούτυρο καί μέλι θά τρώγει·

προτοῦ ἀκόμη ἔρθει σέ ἡλικία

νά νοήσει καί νά γνωρίσει τό κακό,

θά ἐκλέξει τό καλό·

16γιατί προτοῦ τό παιδί μάθει

νά διακρίνει τό ἀγαθό ἀπό τό κακό,

θά ἀπειθεῖ στήν πονηρία

γιά νά ἐκλέγει τό ἀγαθό.

(Αὐτό ἐγγυᾶται ὅτι)

θά ἀπαλλαγεῖ ἡ χώρα,

γιά τήν ὁποία ἐσύ φοβᾶσαι,

ἀπό τούς δύο βασιλεῖς.

17Ἀλλά ὁ Κύριος

θά ἐπιφέρει ἐναντίον σου

καί ἐναντίον τοῦ λαοῦ σου

καί ἐναντίον τοῦ οἴκου τοῦ πατέρα σου,

ἡμέρες, οἱ ὁποῖες δέν ἔχουν ἔρθει

ἀπό τήν ἡμέρα ἐκείνη

πού ὁ Ἰσραήλ χωρίστηκε

ἀπό τόν Ἰούδα·

(θά ἐπιφέρει ἐναντίον σου)

τόν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων».

(Σύντομα ἑρμηνευτικά σχόλια τῆς περικοπῆς)

7,13-14. Τό «σημεῖον» δέν δόθηκε στόν Ἄχαζ, ὁ ὁποῖος καί τό ἀμφέβαλε, ἀλλά σέ ὅλο τόν Ἑβραϊκό λαό (Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος). Ἡ προφητεία ἐκπληρώθηκε ὅταν ἡ Παρθένος Μαρία γέννησε τόν Ἰησοῦ Χριστό. 7,13. Ὁ στίχ. ὡς νά ἐκφράζει τήν ἀνυπομονησία καί ἀγωνία καί ταραχή τοῦ προφήτου. 7,14. Ἰδού ἡ παρθένος ἐν γαστρί ἕξει καί τέξεται υἱόν… Ὑπό τήν «παρθένο» τοῦ στίχου μας θά νοήσουμε τήν Παρθένο Μαρία, τήν Παναγία Μητέρα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, γιά τήν ὑπερφυσική γέννηση τοῦ Ὁποίου πληροφορούμεθα ἀπό τά χωρία Λουκ. 1,35 καί Ματθ. 1,18 ἑξ. τῆς Κ.Δ. Ἤδη ὅμως ἀπό παλαιά, καθώς πληροφορούμεθα ἀπό τόν φιλόσοφο καί μάρτυρα Ἰουστῖνο (†165;) (Διάλογος πρός Τρύφωνα 71,120), ὑπῆρχαν σύγχρονοί του Ἰουδαῖοι, οἱ ὁποῖοι διέστρεφαν τό σημαντικώτατο αὐτό χωρίο τοῦ Ἡσαΐου καί ἑρμήνευαν τήν λ. «παρθένος» («ἁλμά») διά τοῦ «νεᾶνις». Ὅμως σέ τί θά εἶναι «σημεῖον», δηλ. θαῦμα, τό ὁποῖο θά στερεώσει τόν ἀπιστοῦντα Ἄχαζ, ἀλλά καί πάντα ἄπιστο, τό νά γεννήσει μία ὕπανδρος γυναίκα, ἔστω καί νεαρά («νεᾶνις»); Γιά νά νοηθεῖ ὀρθῶς ἡ προφητεία μας πρέπει ἀπαραιτήτως νά συσχετισθεῖ καί πρός τίς ἄλλες σχετικές προφητεῖες τοῦ Ἡσαΐου (κεφ. 8-11) καί πρός παράλληλη προφητεία τοῦ Μιχαίου (5,1ἑξ.). Ἡ «ἁλμά» τοῦ Ἡσαΐου εἶναι ἡ «γιωλεδά» τοῦ Μιχαίου. Βλ. τό ἰσχυρό ὑπόμνημα τοῦ ἀειμνήστου Καθηγητοῦ μας Π. Μπρατσιώτου Ὁ προφήτης Ἡσαΐας, Τεῦχος Α´. Κεφ. Α´-ΙΒ´ (ἔκδοση Καθηγητοῦ Ν. Μπρατσιώτου), Ἀθῆναι 1993, σελ. 115-119). Παραθέτουμε χάριν ἑρμηνείας καί τόν σχολιασμό τοῦ συντόμου, ἀλλά περιεκτικοῦ ὑπομνήματος BJ: «Ὁ βασιλεύς Ἄχαζ ἀρνήθηκε νά ζητήσει σημεῖο, ἀλλά ἐν τούτοις τοῦ δόθηκε ἀπό τόν Θεό. Τό σημεῖο εἶναι ἡ γέννηση ἑνός παιδίου, τοῦ ὁποίου τό ὄνομα Ἐμμανουήλ, δηλαδή, “ὁ Θεός μαζί μας”, βλ. 8,8.10, εἶναι προφητικό καί ἀναγγέλει ὅτι ὁ Θεός θά προστατεύσει καί θά εὐλογήσει τόν Ἰούδα. Σέ ἄλλες περικοπές, 9,1-6. 11,1-9, ὁ Ἡσαΐας θά ἀποκαλύψει μέ μεγαλύτερη ἀκρίβεια τήν σωτηρία πού θά ἔλθει ἀπό αὐτό τό παιδίο. Οἱ προφητεῖες αὐτές εἶναι μία ἔκφραση τοῦ μεσσιανικοῦ βασιλείου, πού ἔχει σκιαγραφηθεῖ ἤδη ἀπό τόν προφήτη Νάθαν, Β´ Βασ. κεφ. 7, καί πού θά ἐπαναληφθεῖ ἀργότερα ἀπό τίς περικοπές Μιχ. 4,14. Ἰεζ. 34,23. Ἀγγ. 2,23·βλ. Ψαλμ. 2.45. 72.110. Ὁ Θεός θά δώσει τήν σωτηρία στόν λαό του ἀπό ἕνα βασιλιᾶ, διάδοχο τοῦ Δαυίδ· ἡ ἐλπίδα τῶν πιστῶν τοῦ Γιαχβέ στηρίζεται στήν διάρκεια τῆς δαυιτικῆς γραμμῆς. Ἀκόμη καί ἄν ὁ Ἡσαΐας ἔχει κατά νοῦν τήν ἄμμεση γέννηση ἑνός υἱοῦ τοῦ Ἄχαζ, γιά παράδειγμα τοῦ Ἐζεκία (πράγμα πού φαίνεται πιθανόν, παρά τήν ἀβεβαιότητα τῆς χρονολογίας, καί πράγμα πού φαίνεται νά ἐννόησαν οἱ Ο´ διαβάζοντας στόν στίχ. 14 “καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ”), ὅμως, ἀπό τήν ἐπισημότητα τῆς προφητείας καί ἀπό τήν δυνατή ἔννοια τοῦ συμβολικοῦ ὀνόματος πού δόθηκε στό παιδίο, νοοῦμε ὅτι ὁ Ἡσαΐας διαβλέπει σ᾽ αὐτή τήν βασιλική γέννηση, πέρα ἀπό τά παρόντα περιστατικά, μία ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ πρός τήν ὁριστική μεσσιακή βασιλεία. Ἔτσι ἡ προφητεία περί τοῦ Ἐμμανουήλ ξεπερνάει τό ἄμεσο παρόν καί πολύ σωστά λοιπόν οἱ Εὐαγγελιστές (εἰς Ματθ. 1,23 ἀναφέρεται τό Ἡσ. 7,14· εἰς Ματθ. 4,15-16 ἀναφέρεται τό Ἡσ. 8,23-9,1) καί στήν συνέχεια ὅλη ἡ χριστιανική παράδοση βλέπουν στήν ἐδῶ προφητεία μας  τήν ἀγγελία τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ». – Ἡ παρθένος. Τό ἀντίστοιχο ἑβρ. «ἁλμά» σημαίνει ἀκριβῶς μία νέα ἄγαμη γυναίκα ἤ καί ἀκόμη καί μία προσφάτως ὑπανδρευμένη. Εἶναι τό θηλυκό τοῦ «ἕλεμ», ὁ ἄνδρας (Α´ Βασ. 17,56. 20,22)· ἡ λ. ἐμφανίζεται καί εἰς Γεν. 24,43. Ἐξ. 2,8. Ψαλμ. 67,25 καί ἀλλοῦ μέ τήν ἔννοια τῆς «νεάνιδος». Ἡ Μετάφραση ὅμως τῶν Ο´ ἀπέδωσε τήν ἑβραϊκή αὐτή ἔκφραση «ἁλμά» μέ τό «παρθένος» καί αὐτό πρέπει νά ὑποδηλώνει μία παλαιά ἰουδαϊκή παράδοση περί τῆς Μητέρας τοῦ Μεσσίου, πού θά καθιερωθεῖ ἀπό τό ἱερό Εὐαγγέλιο: Τό Ματθ. 1,23 βρίσκει στήν μετάφραση αὐτή τήν προφητεία περί τῆς παρθενικῆς συλλήψεως τοῦ Χριστοῦ. – Ἐμμανουήλ, «ὁ Θεός μαζί μας». Πρόκειται μᾶλλον γιά ἕνα τύπο λειτουργικῆς κραυγῆς. Μέ τό ὄνομα αὐτό δηλοῦται ἡ θεία φύση τοῦ Παιδίου, ἐνῶ τό ὅτι ὁ Μεσσίας ἔρχεται ὡς Παιδίο (στίχ. 16) αὐτό δηλώνει τήν ἀνθρώπινη φύση του. Ἡ ἔννοια τοῦ ὀνόματος τοῦ Παιδίου «ὁ Θεός εἶναι μαζί μας» εἶναι μία δεύτερη διαβεβαίωση (σύγκρ. μέ τήν πρώτη στίχ. 3-9) τοῦ Ἡσαΐου πρός τόν κατατρομαγμένο βασιλέα Ἄχαζ περί τῆς θείας βοηθείας. 7,15. Βούτυρον καί μέλι φάγεται. Ἡ ἔκφραση εὑρίσκεται ἀργότερα εἰς Β´ Ἐνώχ 8,5 στόν λόγο περί παραδείσου. Θά μπορούσαμε νά ποῦμε ὅτι ὑπό τήν τροφή «βούτυρο καί μέλι» νοεῖται ἡ παραδείσια τροφή, ἡ ὁποία καί στούς Βαβυλωνίους καί στούς ἄλλους λαούς καί μάλιστα καί στούς Ἕλληνες παριστάνεται ὡς τροφή θεῶν καί ἡρώων. Θεωροῦνται ὅμως οἱ τροφές «βούτυρο καί μέλι» ἁπλές τροφές καί ὑπαινίσσονται γι᾽ αὐτό δύσκολα χρόνια. – Πρίν ἤ γνῶναι αὐτόν ἤ προελέσθαι… Ἡλικία ἠθικῆς διάκρισης. 7,16. Καί καταληφθήσεται ἡ γῆ… Ὅπως στήν προφητεία 7,7-9, ἔτσι καί ἐδῶ ἔχουμε μία ἀγγελία περί τῶν καταστροφῶν πού θά ἔλθουν στά βασίλεια τῆς Σαμάρειας καί τῆς Δαμασκοῦ, πράγμα πού ὑπόσχεται ὁ Θεός στό βασίλειο τοῦ Ἰούδα, πού τώρα ἀπειλεῖται. 7,17. Ὁ στίχ. μας ὑποδηλώνει μιά ἐποχή εὐημερίας καί δόξης, ὡς αὐτές πού γνώρισε ὁ Ἰσραήλ στίς βασιλεῖες τοῦ Δαυίδ καί τοῦ Σολομῶντος. Μέ αὐτή τήν ὅραση τῆς ἐλπίδος τελειώνει τό δεύτερο ἐπεισόδιο (7,10-17) τῆς προφητείας τοῦ Ἐμμανουήλ. – Γιά τό ποία σχέση ἔχει ὁ Ἐμμανουήλ πρός τούς στίχ. 15-17 βλ. τό μνημονευθέν βιβλίο τοῦ μακαριστοῦ Καθηγητοῦ μας Π. Μπρατσιώτη στίς σελ. 122. 123.

Ἐπιδρομή κατά τῆς Ἰουδαίας (7,18-25)

(Προλογικό σημείωμα τῆς περικοπῆς)

Ἡ περικοπή μας ἐδῶ εἶναι μιά προφητεία τοῦ Ἡσαΐου κατά τῆς Ἰουδαίας, προερχόμενη μᾶλλον ἀπό τά μετέπειτα χρόνια τῆς δράσεώς του. Ἡ προφητεία ὁμιλεῖ γιά τήν ἐρήμωση τῆς Ἰουδαίας ἀπό τήν Αἴγυπτο καί τήν Ἀσσυρία, πού παριστάνονται ὡς ἐνοχλητικά ἔντομα, ὡς μύγες καί ὡς μέλισσες. Μέ μέλισσες πάντως περιγράφονται οἱ ἐνοχλητικώτεροι Ἀσσύριοι (στίχ. 18), αὐτοί μέ τούς ὁποίους, κατά τίς προηγούμενες περικοπές μας, ὁ Ἄχαζ ἤθελε – καί τό ἔκανε – νά συνάψει συμμαχία. Ἀκόμη οἱ Ἀσσύριοι παριστάνονται καί ὡς μεγάλο καί κοφτερό ξυράφι, μέ τό ὁποῖο θά «ξυρισθεῖ» (= θά ἐρημωθεῖ) ἡ Ἰουδαία (στίχ. 20). Τέλος ἡ χώρα παριστάνεται ὡς ἐρημωμένη ἀπό τίς ἐπιθέσεις τῶν δύο αὐτῶν ἐνοχλητικῶν ἐντόμων καί ὡς γεμάτη ἀπό ἀγκάθια καί τριβόλους (στίχ. 23), ὥστε μόνο οἱ κυνηγοί θά μποροῦν νά τήν διέρχονται (στίχ. 24) καί τά ζῶα θά βόσκουν σ᾽ αὐτήν (στίχ. 25). Ὅσοι θά ἀπομείνουν στήν χώρα θά τρέφονται μέ τήν κοινή τροφή τῶν νομάδων, τό βούτυρο καί τό μέλι (στίχ. 22).

(Μετάφραση τοῦ κειμένου τῆς περικοπῆς, τό ὁποῖο παραλείπουμε ἐδῶ πρός ἐξοικονόμηση χώρου)

7,18Καί θά συμβεῖ ἐκείνη τήν ἡμέρα:

Ὁ Κύριος θά σφυρίξει στήν μύγα,

πού ὑπάρχει σέ κάποιο μέρος τοῦ ποταμοῦ τῆς Αἰγύπτου,α

καί στήν μέλισσα, πού εἶναι στήν χώρα τῶν Ἀσσυρίων.

19Καί θά ἔρθουν ὅλοι καί θά ἐγκατασταθοῦν

στίς φάραγγες τῆς χώρας

καί στίς τρῶγλες τῶν βράχων

καί στά σπήλαια καί σέ κάθε χαράδρα

καί σέ κάθε δένδρο.β

20Ἐκείνη τήν ἡμέρα θά ξυρίσει ὁ Κύριος

μέ μεγάλο καί κοφτερόγ ξυράφι,

– πού βρίσκεται πέραν τοῦ ποταμοῦ τοῦ ἔθνους τῶν Ἀσσυρίων –

τήν κεφαλή καί τίς τρίχες τῶν ποδῶν

καί θά ἀφαιρέσει τόν πώγωνά σας.

21Ἐκείνη τήν ἡμέρα θά συμβεῖ:

Θά τρέφει κάποιος (μόνο) μιά νεαρή ἀγελάδα

καί ἕνα ζεῦγος προβάτων·

22καί θά συμβεῖ, λόγω τῆς ἀφθονίας πού θά ἀποδώσουν,

νά τρώγουν γάλα, βούτυρο καί μέλι ὅσοι θά ἀπομείνουν στήν χώρα.

23Ἐκείνη τήν ἡμέρα θά συμβεῖ:

Κάθε τόπος, στόν ὁποῖο θά ὑπάρχουν χίλια κλήματα

ἀξίας χιλίων σίκλων,

θά γεμίσει ἀπό ἀγκάθια καί τριβόλους.

24Μέ βέλη καί τόξα θά εἰσέρχονται ἐκεῖ,

γιατί ὅλη ἡ χώρα θά χερσωθεῖ καί θά γεμίσει ἀπό ἀγκάθια.

25 Καί κάθε βουνό καλλιεργήσιμο θά καλλιεργηθεῖ μέ ἄροτρο

καί δέν θά ὑπάρχει ἐκεῖ φόβος (λόγω τῆς ἀπουσίας τῶν ἐχθρῶν)·

ἀλλά καί αὐτά ἐπειδή θά γίνουν χέρσα καί θά γεμίσουν μέ ἀγκάθια,

θά εἶναι γιά βοσκή προβάτων καί γιά νά καταπατοῦνται ἀπό τά βόδια.

α. Τό τέλος τοῦ στίχου κατά τό Ἑβρ.: «Ἡ ὁποία (ὑπάρχει) στό τέλος τῶν ποταμῶν (βραχιόνων τοῦ Νείλου) στήν Αἴγυπτο».

β. «Βοσκότοποι» μεταφράζουν τήν ἀντίστοιχο ἑβραϊκή ἔκφραση ἤ «ποτίστρες»

γ. «Μισθωμένο», λέγει τό Ἑβρ.

δ. Μεταφράσαμε κατά λέξη τό κείμενο, ἀλλά δέν φαίνεται νά ἀποδίδεται νόημα σύμφωνο μέ τά συμφραζόμενα. Καλύτερο νόημα ἀποδίδεται μέ τήν μετάφραση:

Καί σ᾽ ὅλα τά βουνά τά καλλιεργημένα μέ ἄροτρο

δέν θά πατήσει κανείς ἐκεῖ·

γιατί θά φοβοῦνται ἀπό τούς τριβόλους καί τά ἀγκάθια·

θά γίνουν βοσκήματα προβάτων

καί καταπατήματα βοδιῶν.

(Σύντομα ἑρμηνευτικά σχόλια τῆς περικοπῆς)

7,18-25. Τέσσερες ἀπειλές διευρυνόμενες. Δέν πρόκειται στήν περικοπή μας γιά τόν Συροεφραιμικό πόλεμο, ἀλλά γιά τήν Αἴγυπτο καί τήν Ἀσσυρία. Δέν πρόκειται πιά γιά μιά εὐημερία, ἀλλά γιά μιά ἀπειλή ἐρήμωσης τῆς χώρας ἀπό τούς Ἀσσυρίους. Ἔχουμε πιθανόν μιά μεταγενέστερη προφητεία τῶν τελευταίων χρόνων δράσεως τοῦ Ἡσαΐου, πρίν ἀπό τήν ἐπέμβαση τοῦ Σενναχηρίμ. Πρέπει νά παρενεβλήθη ἐδῶ λόγῳ τῆς μνείας τοῦ γάλακτος καί τοῦ μέλιτος, στίχ. 22, πού μνημονεύθηκε στήν προηγουμένη ἀκριβῶς περικοπή, στίχ. 15. Ἀλλά ἐνῶ στόν στίχ. 15 εἶναι μία τροφή χάριτος, βλ. Ἐξ. 3,8.17. Δευτ. 6,3. 11,9 κ.ἄ., ὅμως στόν στίχ. 22 ἐδῶ πρόκειται περί μόνης τροφῆς μιᾶς ἐρημωμένης χώρας γιά μιά ποιμενική ζωή. Εἶναι διάφορος λοιπόν ἡ περικοπή μας ἀπό τήν προηγούμενη καί προέρχεται ἀπό περίοδο πού κυριαρχεῖ ἡ ἀπειλή τῶν Ἀσσυρίων. 7,20. Τῶν ποδῶν. Βλ. σχόλ. εἰς Ἐξ. 4,25. 7,22. Βούτυρον καί μέλι φάγεται πᾶς ὁ καταλειφθείς ἐπί τῆς γῆς. Ὁ στίχος φαίνεται νά σημαίνει ἤ ὅτι θά ἀπομείνουν τόσον ὀλίγοι μετά τό κτύπημα τῶν Ἀσσυρίων, ὥστε γιά τούς ὀλίγους αὐτούς θά εἶναι ἄφθονος ἡ ὑπάρχουσα τροφή, ἤ ὅτι ἀποτελεῖ μία προφητεία γιά ἐκείνους πού θά ἐπιζήσουν τῆς καταστροφῆς, ὅτι θά ἔχουν μόνον τήν τροφή τῶν νομάδων, ἀντί ἄλλων πλουσίων καί ποικίλων ἡδονικῶν ἐδεσμάτων, μέ τά ὁποῖα εἶχαν συνηθίσει. 7,23-25. 7,24. Μετά βέλους καί τοξεύματος. Ὁ ὁπλισμός αὐτός εἶναι ἀναγκαῖος λόγω τῆς αὐξήσεως τῶν θηρίων. 7,25. Τό νόημα τοῦ στίχου καί ὅλης τῆς περικοπῆς εἶναι ὅτι ἡ χώρα θά ἐρημωθεῖ καί αὐτό θά ὑποχρεώσει τούς ἐπιζήσαντες νά καταφύγουν στήν ποιμενική ζωή γιά τήν ἀπόκτηση τῶν στοιχειωδῶν. Οἱ Ἰουδαῖοι θά ἔπρεπε νά ἦταν πλούσιοι, ἀλλά γιά τήν ἀνυπακοή τους στά κηρύγματα τῶν προφητῶν ἡ χώρα τους κατήντησε «εἰς χέρσον καί εἰς ἄκανθαν» (στίχ. 23). Ὅμως μετά τήν παιδαγωγική τους τιμωρία ἡ χώρα τους θά γίνει πάλι καλό «βόσκημα προβάτου καί καταπάτημα βοός» (στίχ. 25β). – Ἄς παρατηρήσουμε ὅτι στίς δύο τελευταῖες προφητεῖες τῆς περικοπῆς μας (στίχ. 21-22. 23-25) γίνεται ὑπαινιγμός στό ἀγαπητό θέμα τοῦ προφήτου μας περί ὑπολοίπου: παρά τήν μέλλουσα νά συμβεῖ καταστροφή, θά ἐπιζήσει τό ἐκλεκτό ὑπόλοιπο.

Γόρτυνος Ιερεμίας: Πάντα «ἀντιπαπικός» καί ποτέ «φιλοπαπικός»!

Ἀγαπητοί μου

Συμπρεσβύτεροι ἀδελφοί,

1. Τώρα τό θέρος ἰδιαίτερα ἔρχονται στά ὡραῖα μας χωριά οἱ αἱρετικοί καί μάλιστα οἱ χιλιαστές, γιά νά σπείρουν τό δηλητήριο τῆς πλάνης τους. Σεῖς πρέπει νά εἶστε οἱ φρουροί τῆς ποίμνης σας καί νά τήν διαφυλάττετε ἀπό τούς ἐχθρούς τῆς πίστης μας.

Στήν παροῦσα μου ἐγκύκλιο θέλω νά σᾶς γράψω κάτι πού τό θεωρῶ σοβαρό: Πρό ὀλίγων ἐτῶν, μετά ἀπό μία ἐπικίνδυνη ἐπίσκεψη τῶν χιλιαστῶν στά χωριά μας, κατά τήν ὁποία αὐτοί διένειμαν τήν Καινή Διαθήκη καί τά περιοδικά τους στούς χριστιανούς μας, σᾶς ἀπηύθυνα ἐγκύκλιό μου, στήν ὁποία σᾶς ἔγραφα νά συμβουλεύσετε τούς πιστούς νά παραδώσουν στό πῦρ ὅλη τήν προσφορά αὐτή τῶν ψευδομαρτύρων τοῦ Ἰεχωβά.

Ναί, ἀλλά μεταξύ τῶν χιλιαστικῶν βιβλίων καί φυλλαδίων ἦταν καί ἡ Καινή Διαθήκη. Καί αὐτή λοιπόν νά καεῖ; Ἔτσι φαινόταν ἀπό τήν Ἐγκύκλιό μου ἐκείνη, γιατί ἔλεγα νά παραδοθοῦν εἰς τό πῦρ ὅλα ὅσα ἔδωσαν οἱ αἱρετικοί χιλιαστές στούς χριστιανούς μας.

Τό ἔγραφα ὅμως αὐτό, πατέρες μου, ἐπειδή ἐπρόκειτο περί τῶν χιλιαστῶν. Γιατί οἱ ψευδομάρτυρες αὐτοί τοῦ Ἰεχωβᾶ, ἐδῶ καί χρόνια, ἔχουν ἐκδόσει δική τους Καινή Διαθήκη, μεταφρασμένη κατά τίς πλάνες τους καί παρουσιάζουν τό ἱερό κείμενο νά συμφωνεῖ ἀπόλυτα μέ τίς αἱρέσεις τους. Ἔτσι λοιπόν ἡ μεταφραση αὐτή τῆς Καινῆς Διαθήκης ἀπό τούς ἀρχηγέτες τῶν χιλιαστῶν πραγματικά θέλει κάψιμο, γιατί μεταφέρει σ᾽ αὐτήν ὅλο τό αἱρετικό κατασκεύασμα τῆς πλάνης τοῦ χιλιασμοῦ.

2. Παλαιότερα ὅμως οἱ χιλιαστές χρησιμοποιοῦσαν γιά Ἁγία Γραφή τήν ἔκδοση τῆς Βιβλικῆς Ἑταιρείας. Ἡ ἔκδοση αὐτή, καί ἡ παλαιοτέρα καί ἡ νεωτέρα, ἔγινε ἀπό ὀρθοδόξους θεολόγους καί ἐπομένως τήν ἐμπιστευόμεθα. Βέβαια, οὐδεμία μετάφραση εἶναι ἀλάνθαστη, ἡ δέ Ἐκκλησία μας καί αὐτήν ἀκόμη τήν μετάφραση τῶν Ο΄ δέν τήν δέχεται ὡς θεόπνευστη, διότι δέν δύναται νά νοηθεῖ θεοπνευστία στήν μετάφραση. Οἱ μεταφράσεις λοιπόν τῆς Ἁγίας Γραφῆς ἐκδόσεως Βιβλικῆς Ἑταιρείας, ὡς πονηθεῖσες ὑπό Ὀρθοδόξων – καί αὐτή τοῦ πολυσεβάστου μου Διδασκάλου Β. Βέλλα – εἶναι ἀποδεκτές ἀπό τήν Ἐκκλησία μας. Ὅταν πρό ἐτῶν ὁ Κοσμήτωρ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς Πρωτοπρ. π. Γεώργιος Μεταλληνός μέ ἐρώτησε στόν Πανεπιστημιακό χῶρο νά τοῦ δώσω ὑπεύθυνη γνώμη περί τῶν μεταφράσεων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἀπήντησα γραπτῶς ὅτι ἡ πιστοτέρα μετάφραση τοῦ Ἑβραϊκοῦ κειμένου εἶναι ἡ μετάφραση τοῦ Ἀρχιμ. Νεοφύτου Βάμβα, ἐκδόσεως Βιβλικῆς Ἑταιρείας.

Ἄν λοιπόν οἱ ἐπισκέπτες τῶν χωρίων μας χιλιαστές ὡς Καινή Διαθήκη ἔδωσαν αὐτήν τῆς Βιβλικῆς Ἑταιρείας, τότε, Πατέρες μου, ἀποτελεῖ μεγάλη μου ἁμαρτία, διά τήν ὁποίαν αἰτοῦμαι συγγνώμην ἀπό τόν Κύριο, τό ὅτι διά τῆς Ἐγκυκλίου μου εἶπα νά καεῖ τό ἱερό κείμενο μεταφρασθέν ἐν ὀρθοδόξῳ πνεύματι. Εὐχαριστῶ δέ ἀδελφόν Ἀρχιερέα Πατέρα, διότι μοῦ ὑπέδειξε τήν ἁμαρτία μου αὐτήν. Ἀλλά ἔγραψα τήν ἐγκύκλιό μου ἐκείνη, διότι εἶχα καί ἔχω ὑπ᾽ ὄψιν μου ὅτι εἰδικά οἱ χιλιαστές διαδίδουν τήν ἰδική τους αἱρετική μετάφραση στίς ἐξορμήσεις τους.

3. Ἀλλά καί ὅταν αὐτοί (οἱ χιλιαστές) προσφέρουν ὡς Καινή Διαθήκη τήν μετάφραση τῆς Βιβλικῆς Ἑταιρείας, καί τότε ἀκόμη τήν παραμορφώνουν, καί ἐξωτερικῶς καί ἐσωτερικῶς, γιατί σέ πολλά σημεῖα τοῦ βιβλίου θέτουν τήν σφραγίδα τους, τήν διεύθυνση τῶν συνεδριάσεών τους, καί μαθαίνουν λοιπόν ἔτσι οἱ χριστιανοί μας τά «στέκια» τῶν χιλιαστικῶν συγκεντρώσεων ἀπό τήν παραμορφωμένη αὐτή Καινή Διαθήκη. Τό ἴδιο κάνουν καί ἄλλοι αἱρετικοί, προτεστάντες, εὐαγγελικοί κ.ἄ. Γι’ αὐτό, μέ τήν ἐγκύκλιό μου αὐτή, Πατέρες, παρακαλῶ νά λέγετε στούς χριστιανούς σας ὅτι ἄν οἱ αἱρετικοί τούς δίνουν περιοδικά τους καί τήν Καινή Διαθήκη (καί τῆς ἐκδόσεως Βιβλικῆς Ἑταιρείας), νά τά παραδίδουν ὅλα, καί τήν Καινή Διαθήκη, σέ σᾶς. Σεῖς τά μέν αἱρετικά περιοδικά νά τά καταστρέψετε, τήν Καινή Διαθήκη ὅμως ὄχι, ἀλλά καί δέν θά τήν δίδετε σέ κανένα, ἄν ἔχει τίς σφραγῖδες τῶν αἱρετικῶν. Ἄν δέν ἔχει τήν ὀνομασία καί τήν διεύθυνση τῶν αἱρετικῶν, νά τήν δίδετε. Σᾶς καθιστῶ ὑπευθύνους, ὅπως καί εἶστε, διά τό ποίμνιό Σας.

4. Τά κατηχητικά μας κηρύγματα πρό διετίας ἦταν ἰδιαίτερα δογματικά, γιά μαθητεία στήν ὀρθόδοξη πίστη μας, καί κατ᾽ ἀνάγκη ἀναφερόμεθα στόν παπισμό, ὁ ὁποῖος εἶναι αἵρεση, καί στόν οἰκουμενισμό, ὁ ὁποῖος εἶναι παναίρεση. Ἡ Μητρόπολή μας ἔχει καί νέους ἀνθρώπους καί σοβαρούς ἐπιστήμονες, ἔχει μορφωμένους κληρικούς, μοναχούς καί μοναχές μέ θεολογικά ἐνδιαφέροντα, τά ὁποῖα μοῦ τά ἐκδηλώνουν μέ ἐρωτήματά τους. Ἔτσι ἐγώ ὑποχρεοῦμαι νά φροντίζω γιά τήν διδασκαλία τῶν δογμάτων τῆς πίστης μας ἀντιτιθεμένη πρός τήν αἵρεση. Αὐτά τά γράφω γιά κάποιον δικό μας λαϊκό, πού εἶπε σέ κάποιον Ἀρχιερέα γιά μένα, «ἀμάν αὐτός ὁ δεσπότης μέ τό κήρυγμά του ὅλο κατά τοῦ πάπα». Αὐτός βέβαια θά πεῖ τό ἴδιο γιά μένα καί γιά τόν λόγο μου ὅλο γιά τόν Ἡσαΐα καί ὅλο γιά Παράκληση στήν Παναγία καί ὅλο γιά νηστεῖες. Σ᾽ αὐτόν λοιπόν τόν λαϊκό ἀπαντῶ ὅτι προτιμῶ χίλιες φορές νά μέ λέγουν «ἀντιπαπικό», ἐπειδή ἐπιτίθεμαι συχνά κατά τῆς αἵρεσης τοῦ παπισμοῦ, παρά, ὅπως τόν  Ἀρχιερέα, στόν ὁποῖον μέ ἀνέφερε, πού δέν ὁμιλεῖ καθόλου κατά τοῦ πάπα, ἀλλ᾽ ἀντίθετα προσπελάζει τούς παπικούς, καί τό ποίμνιό του τόν ἀποκαλεῖ γι᾽ αὐτό «φιλοπαπικό».

Χριστέ καί Παναγία μου, πάντα «ἀντιπαπικός» καί ποτέ «φιλοπαπικός»! Ἡ διάπυρη ὅμως εὐχή καί προσευχή μας, Πατέρες μου, εἶναι ὁ πάπας καί ὅλοι οἱ παπικοί νά μετανοήσουν γιά τίς πλᾶνες τους καί νά ἐπανέλθουν στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἀπό τήν ὁποία ἀπεκόπησαν, γιά νά ἑορτάσει ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ καί νά κατακαοῦν οἱ δαίμονες, πού πέτυχαν νά ἀποσπάσουν ἀπό τήν Ἐκκλησία μας τούς παλαιούς αὐτούς ἀδελφούς μας καί νά τούς ρίψουν στήν πλάνη. Σ᾽ αὐτό ἀκριβῶς ἀποβλέπουν οἱ διάλογοι τῆς Ἐκκλησίας μας μέ τούς Καθολικούς καί τούς ἄλλους αἱρετικούς.

5. Θά παρατηρήσατε ὅμως Πατέρες, ὅτι ἐδῶ καί καιρό, τά κηρύγματα πού λαμβάνετε εἶναι ἁπλούστερα καί ἀναφέρονται περισσότερο στήν πρακτική πνευματική ζωή. Θά συνεχίσουμε τό εἶδος αὐτό τῶν κηρυγμάτων μας, χωρίς βέβαια νά παραλείπουμε τό δόγμα, γιατί σ᾽ αὐτό στηρίζεται ἡ πράξη. Γι’ αὐτό καί ἐλέγχουμε τό «Φιλιόκβε» τῶν Καθολικῶν, γιατί μᾶς δείχνει ἄλλο Τριαδικό Θεό καί μᾶς κατευθύνει σέ ἄλλο δρόμο πνευματικῆς ζωῆς, καί ὄχι στό δρόμο τῶν ἁγίων Πατέρων μας, πού πάει πρός τήν ἁγιότητα.

 Εὔχεσθε ὑπέρ ἐμοῦ. Καλή Παναγιά!

Μέ ἀγάπη Χριστοῦ καί πολλές εὐχές,

† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας

Γόρτυνος Ιερεμίας: «Δεν μας επιτρέπεται να λιποψυχήσουμε».

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

1. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι αὐτά τά χρόνια καί αὐτές τίς ἡμέρες ἡ πατρίδα μας Ἑλλάδα βρίσκεται σέ δύσκολη κατάσταση καί ἐμεῖς τά παιδιά της εἴμαστε ταραγμένοι καί ἐναγώνιοι γι᾽ αὐτό. Ἀλλά, προσοχή! Δέν μᾶς ἐπιτρέπεται οὔτε σάν Ἕλληνες, οὔτε περισσότερο σάν χριστιανοί πού εἴμαστε, δέν μᾶς ἐπιτρέπεται, λέγω, νά χάνουμε τό ψυχικό μας κουράγιο καί τήν εἰρήνη μας καί νά βουλιάζουμε. Ἡ ἱστορία τῆς ἔνδοξης πατρίδας μας λέγει ὅτι στόν διάβα τῶν αἰώνων περάσαμε πολλές δυσκολίες καί πολλές φουρτοῦνες, ἀλλά δέν χαθήκαμε. Ἐμεῖς περάσαμε τουρκιά καί πικρή σκλαβιά. Κατεβήκαμε πραγματικά στόν τάφο, ἀλλά ἀναστηθήκαμε. Θά ἀπογοητευτοῦμε λοιπόν τώρα; Ὄχι! Ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες, τό βλέπουμε ὅτι ἔχουμε δυνατά πνευματικά ἀποθέματα μέσα μας, πού πάντα, σέ δύσκολους καιρούς, τά χρησιμοποιοῦμε καί στεκόμαστε στά πόδια μας. Οὔτε καί τώρα λοιπόν μᾶς ἐπιτρέπεται νά λιποψυχήσουμε καί νά παραλύσουν οἱ ψυχικές μας δυνάμεις. Εἶναι ἀνάρμοστο αὐτό γιά τόν Ἕλληνα καί γιά τόν Χριστιανό, πού πιστεύει σέ σταυρωμένο καί ἀναστημένο Ἀρχηγό του.

Μή χάνουμε λοιπόν, ἀδέλφια, τό κουράγιο μας. Μή χάνουμε τήν ψυχική μας εἰρήνη καί ἠρεμία. Ὁ καθένας μας ἄς κάνει τόν σταυρό του, ἄς κάνει τήν προσευχή του στήν Παναγιά, καί ἄς σκεφτεῖ ἤρεμα καί λογικά τί πρέπει νά κάνει, τί πρέπει νά ψηφίσει γιά τό καλό τοῦ τόπου μας.

2. Τό ἀκόμη ὅμως χειρότερο, πού δέν μᾶς ἐπιτρέπεται καθόλου, εἶναι οἱ μεταξύ μας διαφωνίες καί διαπληκτισμοί γιά τό τί ὁ καθένας πρέπει νά ψηφίσει καί νά προτιμήσει. Καθόλου ἐπιτρεπτό καί αὐτό, ἀδέλφια μου. Ὁ καθένας μας εἶναι λογικό πρόσωπο, εἶναι σεβαστή προσωπικότητα μέ κρίση καί ἐλευθερία. Ἑπομένως, ὁ ἕνας πρέπει νά σέβεται τήν προτίμηση τοῦ ἄλλου καί δέν ἐπιτρέπεται νά ἐπιβάλει ἐτσιθελικά στόν ἄλλο νά ταυτιστεῖ μέ τό δικό του ἐγώ. Αὐτό δέν λέγεται ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου, τήν ὁποία σέβεται καί Αὐτός ὁ Θεός. Ἄς προσέξουμε, γιατί, ἄν τρωγόμαστε μεταξύ μας, δέν μᾶς ἀξίζει νά χαροῦμε ὄμορφη καί γλυκειά πατρίδα. Ὅπως τό εἶπε καί ὁ ποιητής μας, «ἐάν μισοῦνται ἀνάμεσά τους δέν τούς πρέπει ἐλευτεριά»! Ὁ καθένας μέ τήν δική του ψῆφο, σάν ἐλεύθερος ἄνθρωπος, ἀποβλέπει, ὅπως τό νομίζει αὐτός, γιά τό καλό τῆς πατρίδας. Ὅλοι λοιπόν ξεκινᾶμε ἀπό τό ἴδιο κίνητρο, ἀπό τήν ἀγάπη στήν πατρίδα μας. Καί ὅλοι ἀποβλέπουμε στόν ἴδιο σκοπό, στό καλό τῆς πατρίδας μας. Καί ἀφοῦ λοιπόν ὅλοι μας ἀγαπᾶμε τήν πατρίδα καί ὅλοι μας, ἀπό τήν δική του πλευρά ὁ καθένας, ἀποβλέπουμε στήν δόξα της, δέν ἐπιτρέπονται οἱ μεταξύ μας διαπληκτισμοί καί φαγωμάρες.

Ὡς Ἐπίσκοπός Σας, ἀγαπητοί μου Γορτύνιοι καί Μεγαλοπολῖτες ἀδελφοί, θέλω νά ἔχω τήν χαρά ὅτι, πρῶτον μέν, δέν εἶστε ἀδιάφοροι γιά τήν τωρινή δυσκολία τῆς πατρίδος μας, δεύτερον δέ, θέλω νά σᾶς βλέπω ὁμονοοῦντας καί ὁμόψυχους, γιά νά ἀντιμετωπίσουμε ὅλοι μαζί δυναμικά τήν κρίση. Γιά μένα τήν ἀναπαυτική λύση στήν κρίση πού διερχόμαστε τήν ἔδωσε μιά Γορτύνια γιαγιά, πού μοῦ εἶπε: «Ἡ Παναγία πού ἐπέτρεψε νά φτάσουμε μέχρις ἐδῶ, Αὐτή θά βρεῖ τόν τρόπο νά μᾶς βγάλει ἀπό δῶ»! Δέν θά μᾶς ἀφήσει, ἀδέλφια μου, ὁ Χριστός καί ἡ Παναγία νά χαθοῦμε, ὄχι, δέν θά μᾶς ἀφήσει! Μόνο, πού ἄς πάρουμε τήν ἀπόφαση νά ζήσουμε πιά σωστά, ὅπως πρέπει σέ χριστιανούς βαπτισμένους στήν ἅγια Κολυμπήθρα καί σέ Ἕλληνες, πού ἔχουν τόσο ἔνδοξη ἱστορία.

Αὐτήν τήν περίοδο ἑρμηνεύω τόν προφήτη Ἡσαΐα καί εἶμαι στό 21ο κεφάλαιο. Ἐκεῖ διαβάζω γιά τόν λαό τοῦ Θεοῦ ὅτι εὑρίσκεται σέ μεγάλο κίνδυνο, ἀλλά ὁ Θεός τόν παρηγορεῖ καί τοῦ λέγει: «Ἁλώνισμά μου, σιτάρι τοῦ ἁλωνιοῦ μου» (στίχ. 10)! Τόν γλυκό αὐτόν λόγο τοῦ Θεοῦ μοῦ ταιριάζει νά τόν πῶ γιά τήν πατρίδα μου τήν Ἑλλάδα. Εἶναι καλό καί ἐκλεκτό σιτάρι ἡ Ἑλλάδα. Εἶναι «σιτάρι τοῦ ἁλωνιοῦ», πού τό ἀλέθει ὁ Θεός μέ προορισμό νά τραφεῖ ὅλος ὁ κόσμος! Καί παρακάτω, ἀδελφοί, στό ἴδιο κεφάλαιο τοῦ προφήτου Ἡσαΐου, διάβασα γιά ἄλλο ἔθνος, πού κινδύνευε καί αὐτό, καί ζήτησε ἀπό τόν προφήτη νά τοῦ πεῖ ποιό θά εἶναι τό μέλλον του. Καί ὁ προφήτης ἀπήντησε αἰνιγματικά. Εἶπε: «Ἔρχεται πρωί, ἀλλ᾽ ἐπίσης καί νύκτα» (στίχ. 12)! Τά λόγια αὐτά τοῦ προφήτου σημαίνουν ὅτι στήν κρίση τοῦ ἔθνους ἐκείνου «θά ἔρθει πρωί», θά ἔρθει δηλαδή ἀναψυχή καί λύση τῆς κρίσης. Ἀλλά τούς προειδοποιεῖ ὁ προφήτης ὅτι, ἄν δέν μετανοήσουν, θά ἔλθει πάλι «νύχτα», θά ἔλθει δηλαδή κάποια ἄλλη νέα κρίση. Γι᾽ αὐτό καί τούς λέγει: «Ἀλλ᾽ ἐπίσης καί νύκτα».

Προσωπικά, ἀδέλφια μου, ἐπειδή γνωρίζω ὅτι πολλοί προσεύχονται γιά τήν ἀγαπημένη μας πατρίδα, τήν γλυκειά μας Ἑλλάδα, «θά ἔρθει πρωί» στήν παρούσα κρίση. Θά γλυκοχαράξει! Ἄς προσέξουμε ὅμως, γιατί ὁ Ἡσαΐας ἀπειλεῖ στήν παραπάνω του προφητεία, «ἀλλ᾽ ἐπίσης καί νύκτα», ἄν δέν μετανοήσουμε.

Ὦ Παναγία Δέσποινα, Ὑπέρμαχε Στρατηγέ μας, βάλε τό παντοδύναμό Σου Χέρι καί σῶσε τήν πατρίδα μας Ἑλλάδα, πού Σέ ἀγαπάει πολύ καί σοῦ ἔκτισε τόσες Ἐκκλησιές καί Μοναστήρια στήν Χάρη Σου.

 Μέ πολλές εὐχές

† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἱερεμίας

Ομιλία Μητροπολίτη Γόρτυνος κ.κ Ιερεμία κατά την Κυριακή της Σταυροπροσκ...

Έκτακτο Παράρτημα Γόρτυνος Ιερεμίας Εύχομαι να μη γίνει πόλεμος Ελλάδα...

ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΦΙΛΗΜΟΝΑ ΙΕΡΕΜΙΑ ΦΟΥΝΤΑ ΙΑΝ10 1/5.mpg